شهر علویجه

توسط مدیر سایت 1403/12/26 0 نظر

شهر علویجه:

شهر علویجه در ضلع شمال غربی استان اصفهان واقع شده و از توابع شهرستان نجف‌آباد و بخش مهردشت است. فاصله آن تا مرکز استان حدود 70 کیلومتر است و دارای آب و هوای گرم و خشک می‌باشد. این شهر با مساحت 750 هکتار، دارای 11 هزار نفر جمعیت و دو روستای حسین‌آباد و هسنیجه است.

پیشینه تاریخی و گردشگری:

علویجه، شهری با قدمت تاریخی

اگرچه شواهدی مانند خرابه‌های مساکن قدیمی و قنواتی که مدت زمان طولانی از حفر آن‌ها می‌گذرد، دلیلی بر قدمت و سابقه تاریخی علویجه است، اما به علت عدم دسترسی به مدارک کتبی، نمی‌توان با قطعیت درباره قدمت آن اظهار نظر کرد. علویجه بزرگ‌ترین بافت تاریخی شهرستان نجف‌آباد را داراست و با گشت‌وگذار در بافت قدیمی آن، این موضوع به خوبی قابل مشاهده است.

وجود دو نقطه تاریخی، یکی معروف به قلعه گبری که خرابه‌های آن بر فراز یکی از تپه‌های اطراف علویجه واقع شده و دیگری قلعه‌ای معروف به قلعه سنگی در جوار کوه امامزاده شاه شمس‌الدین محمد (ع)، نشانگر قدمت این شهر تا پیش از ظهور اسلام می‌باشد.

از دیگر دلایل قدمت شهر علویجه، وجود خرابه‌هایی معروف به "سرخاله" است که آثار و بقایای مساکن قدیمی در آن به وضوح مشهود است. این محل در طول زمان به سمت شرق و به محلی که معروف به "دربند" است منتقل شده است. بنا به گفته اهالی، دربند همان محلی است که در زمان حمله افاغنه مورد هجوم قرار گرفته است.

پس از خرابی دربند، بازماندگان حمله افاغنه در دو محل دیگر سکونت گزیدند که بعدها به ده بالا و ده پایین معروف شد. در ادوار تاریخی بعد (احتمالاً دوره افشاریه) به منظور تأمین امنیت ساکنین و استقرار نیروهای نظامی برای جلوگیری از حمله مهاجمین، قلعه‌ای معروف به "قلعه نادری" ساخته شد که بقایای آن در بافت قدیمی شهر علویجه موجود است. سپس در جوار آن، قلعه‌های دیگری به نام‌های "قلعه کهنه" و "قلعه پایین" بنا شد. در منطقه علویجه آثار مربوط به دوره صفویه نیز باقی مانده است که از جمله آن‌ها می‌توان به "کاروانسرای عباسی" واقع در روستای هسنیجه اشاره کرد.

پس از مدتی از سکونت جمعیت در داخل قلعه‌های فوق‌الذکر، به دلیل افزایش جمعیت و همچنین حاکمیت امنیت نسبی، علویجه خارج از قلعه‌ها گسترش فیزیکی یافت که بیشترین گسترش به سمت غرب صورت گرفته است. از مهم‌ترین آثار باقی‌مانده در این شهر از دوران گسترش خارج از قلعه‌ها، "مسجد بزرگ" یا "مسجد جامع" است که هنوز در قسمت بافت قدیم علویجه وجود دارد.

وجه تسمیه بخش عربستان و شهر علویجه:

وجه تسمیه عربستان برای این منطقه احتمالاً به این دلیل است که عرب‌های مسلمانی که برای فتح اصفهان از این مسیر عبور کرده بودند، پس از موفقیت، عده‌ای از آن‌ها در حوالی اصفهان، از جمله این منطقه، اقامت گزیدند. وجه تسمیه علویجه نیز به این صورت است که سادات از اعراب و علویون همراه امام حسن مجتبی (ع) در این مکان اقامت گزیدند. طبق اسناد معتبر موجود، در ابتدا این مکان "علوی" نام داشته است. سپس "جه" که مخفف "جاه" است به آن اضافه شده و معنای خاصی پیدا کرده است: ((مقام و جایگاه علویون و پیروان و شیعیان حضرت علی (ع))). امروزه "علوی" پسوند فامیل سادات علویجه است.

آثار تاریخی:

شهر علویجه بیشترین بافت تاریخی را در بین شهرهای شهرستان نجف‌آباد دارد. در سال‌های اخیر، تعدادی از مالکان خانه‌های قدیمی اقدام به بازسازی و تعمیر آن‌ها به سبک قدیم کرده‌اند و برخی را به اقامتگاه بوم‌گردی تبدیل کرده‌اند. از جمله این اقامتگاه‌ها می‌توان به اقامتگاه بوم‌گردی آمیرزا و دیگر اقامتگاه‌ها اشاره کرد، البته این تعداد غیر از خانه‌های ثبت‌شده در فهرست میراث فرهنگی است.